پُمپ یا تُلُمبه وسیلهای مکانیکیبرای انتقال مایعات است که با افزایش فشار جریان آن، امکان جابجایی مایعاترا به ارتفاعی بالاتر (با افزایش هد) یا حتی پایین دست (معمولاً حوضچه یامخزن) فراهم میآورد.
به طور کلی پمپ به دستگاهی گفته می شود که انرﮊیمکانیکی را از یک منبع خارجی اخذ و به سیال مایعی که از آن عبور می کند،انتقال می دهد. در نتیجه انرﮊی سیال پس از خروج از این دستگاه (پمپ)افزایش می یابد. در پمپ ها تغییرات انرﮊی سیال همواره به صورت تغییر فشارسیال مشاهده می گردد. از پمپها برای انتقال سیال به یک ارتفاع معین و یاجا به جایی آن در یک سیستم لوله کشی و یا هیدرولیک استفاده می نمایند. بهعبارت کلی تر از پمپ برای انتقال سیال از یک نقطه به نقطه دیگر استفاده میکنند. پمپها دارای انواع مختلفی هستند که هرکدام دارای کاربرد خاصی میباشند. مهمترین پمپهایی که در این واحد استفاده شده اند عبارتاند از:
به طور کلی پمپ به دستگاهی گفته می شود که انرﮊی مکانیکی رااز یک منبع خارجی اخذ و به سیال مایعی که از آن عبور می کند، انتقال میدهد. در نتیجه انرﮊی سیال پس از خروج از این دستگاه (پمپ) افزایش می یابد.در پمپ ها تغییرات انرﮊی سیال همواره به صورت تغییر فشار سیال مشاهده میگردد. از پمپها برای انتقال سیال به یک ارتفاع معین و یا جا به جایی آن دریک سیستم لوله کشی و یا هیدرولیک استفاده می نمایند. به عبارت کلی تر ازپمپ برای انتقال سیال از یک نقطه به نقطه دیگر استفاده می کنند. پمپهادارای انواع مختلفی هستند که هرکدام دارای کاربرد خاصی می باشند. مهمترینپمپهایی که در این واحد استفاده شده اند عبارتاند از:
1. پمپهای سانتریفوﮊ. 2. پمپهای رفت و برگشتی. 3. پمپهای چرخ دنده ای.

پُمپ یا تُلُمبه وسیلهای مکانیکیبرای انتقال مایعات است که با افزایش فشار جریان آن، امکان جابجایی مایعاترا به ارتفاعی بالاتر (با افزایش هد) یا حتی پایین دست (معمولاً حوضچه یامخزن) فراهم میآورد.
به طور کلی پمپ به دستگاهی گفته می شود که انرﮊیمکانیکی را از یک منبع خارجی اخذ و به سیال مایعی که از آن عبور می کند،انتقال می دهد. در نتیجه انرﮊی سیال پس از خروج از این دستگاه (پمپ)افزایش می یابد. در پمپ ها تغییرات انرﮊی سیال همواره به صورت تغییر فشارسیال مشاهده می گردد. از پمپها برای انتقال سیال به یک ارتفاع معین و یاجا به جایی آن در یک سیستم لوله کشی و یا هیدرولیک استفاده می نمایند. بهعبارت کلی تر از پمپ برای انتقال سیال از یک نقطه به نقطه دیگر استفاده میکنند. پمپها دارای انواع مختلفی هستند که هرکدام دارای کاربرد خاصی میباشند. مهمترین پمپهایی که در این واحد استفاده شده اند عبارتاند از:
به طور کلی پمپ به دستگاهی گفته می شود که انرﮊی مکانیکی رااز یک منبع خارجی اخذ و به سیال مایعی که از آن عبور می کند، انتقال میدهد. در نتیجه انرﮊی سیال پس از خروج از این دستگاه (پمپ) افزایش می یابد.در پمپ ها تغییرات انرﮊی سیال همواره به صورت تغییر فشار سیال مشاهده میگردد. از پمپها برای انتقال سیال به یک ارتفاع معین و یا جا به جایی آن دریک سیستم لوله کشی و یا هیدرولیک استفاده می نمایند. به عبارت کلی تر ازپمپ برای انتقال سیال از یک نقطه به نقطه دیگر استفاده می کنند. پمپهادارای انواع مختلفی هستند که هرکدام دارای کاربرد خاصی می باشند. مهمترینپمپهایی که در این واحد استفاده شده اند عبارتاند از:
1. پمپهای سانتریفوﮊ. 2. پمپهای رفت و برگشتی. 3. پمپهای چرخ دنده ای.
این پمپها از نوعی می باشند که انتقال انرﮊی از آنها به سیالبه طور دائمی انجام می پذیرد. پمپهای سانتریفوﮊ معمولاً نیروی محرکه خودرا از طریق یک الکترو موتور (موتور الکتریکی) دریافت می کنند. انتقالنیروی محرکه از موتور به پمپ از طریق یک محور به نام شَفت منتقل می شود.شَفت موتور به وسیله نوعی تجهیزات مکانیکی به نام کوپلینگ به شَفت پمپمتصل شده است. به این ترتیب انتقال نیرو به راحتی از طریق شفت موتورالکتریکی به شفت پمپ منتقل می گردد.
پمپ های سانتریفوﮊ دارای یکمحفظه هستند که حلزونی شکل است و پوسته یا کِیسینگ نامیده می شود و درونآن یک یا چند چرخ قرار دارند که روی یک محور (شفت) نصب شده اند. هر چرخمجهز به تعدادی پره می باشد. انتقال انرﮊی به سیال در این قسمت انجام میشود. برای اینکه از محل خروج شفت از کِیسینگ پمپ سیالی خارج نشود واصطلاحا نشتی به خارج نداشته باشیم از ابزاری به نام مکانیکال سیل استفادهشده است. نکته بسیار مهم در مورد این نوع پمپها هواگیری یا پرایم کردن پمپپیش از روشن کردن آنها می باشد. یعنی پس از لاین آپ نمودن پمپ و اطمیناناز ورود سیال به داخل پمپ، باید از خروج کامل هوا یا گاز حبس شده در داخلپمپ نیز اطمینان حاصل نمود. از این نوع پمپها در ابعاد و اندازه های مختلفبرای مصارف گوناگون ساخته می شوند.
این نوع پمپها وسایلی هستند که انتقال انرﮊی از آنها به سیالبه صورت پریودیک و دوره ای می باشد. نیروی محرکه این نوع پمپها نیز غالباتوسط موتورهای الکتریکی تامین می گردد. در این نوع پمپها حرکت چرخشی میللنگ تبدیل به حرکت رفت و آمدی پیستونی در یک سیلندر می شود. با عقب رفتنپیستون در سیلندر ایجاد مکش شده و در نتیجه مایع از طریق یک شیر ورودیداخل سیلندر می گردد. با حرکت پیستون به طرف جلو دریچه ورودی بسته و مایعاز طریق شیر خروجی به خارج هدایت می گردد. شیرهای ورودی و خروجی یکطرفهبوده و طوری ساخته شده اند که در مراحل رفت و آمد پیستون، از ورود مایعداخل سیلندر به قسمت کم فشار و بالعکس ممانعت شود. اگر بجای پیستون،پلانجری در داخل سیلندر رفت و آمد کند در این حالت به آن پمپ پلانجری میگویند. در ضمن چنانچه پلانجر دیافراگمی را حرکت دهد پمپ از نوع دیافراگمیاست. فرق میان پیستون وپلانجر در این است که طول سر پیستون کوتاه تر ازمسافتی است که پیستون درون سیلندر طی می نماید، در حالی که طول پلانجربیشتر از طول مسافت طی شده توسط آن در داخل سیلندر می باشد. از طرفی درپمپهای پیستون از حلقه یا رینگی جهت آب بندی پیستون و سیلندر استفاده شدهاست که روی بدنه پیستون قرار گرفته و همراه آن حرکت می کند، در حالیکه درپمپهای پلانجری این رینگ روی سیلندر قرار دارد و ثابت است. این پمپهامعمولاً کم ظرفیت هستند ولی فشار خروجی سیال را می توانند تا مقدار زیادیافزایش دهند. بنابراین از این پمپها در جاهایی که نیاز به جا به جا کردنسیالی با حجم کم ولی فشار بالا می باشد استفاده می کتتد. در ضمن باید بهاین نکته نیز توجه داشت که جریان سیال در این پمپها به صورت غیر یکنواختمی باشد. نکته بسیار مهم در مورد این پمپ ها آن است که هرگز نباید آنها رادر حالیکه شیر خروجی پمپ (دیسچارج پمپ) بسته است روشن نمود
این پمپها نوعی از پمپهای گردشی یا روتاری می باشند. پمپهای چرخ دنده ای از دو قسمت متمایز تشکیل شده اند، یکی قسمت جداره ثابت ودیگری قسمت دوار که شامل یک محور گردان با چرخ دنده می باشد. در پمپ هایچرخ دنده ای مقداری مایع بین دنده های چرخ دنده پمپ به اصطلاح به تله میافتد و در اثر چرخیدن چرخ دنده ها این مایع به قسمت خروجی پمپ رانده میشود. این پمپ ها به گونه ای ساخته می شوند که در آنها فاصله میان اجزاءگردنده و جداره ثابت بسیار کم می باشد. کار برد این پمپها برای جا به جاییمایع با حجم کم و فشار متوسط می باشد. نکته مهم در مورد این پمپها آن استکه هرگز نباید آنها را در حالیکه شیر خروجی پمپ (دیسچارج پمپ) بسته استروشن نمود؛ چرا که در این حالت، اگر هیچ شیر اطمینانی (سِیفتی وَلو) درمسیر دیسچارج پمپ وجود نداشته باشد، یا خود پمپ از بین می رود و یا اینکهلوله دیسچارج می شکند.
این پدیده یکی از خطرناکترین حالتهایی است که ممکن است براییک پمپ به وجود آید. آب یا هر مایع دیگری، در هر درجه حرارتی به ازای فشارمعینی تبخیر می شود. هرگاه در حین جریان مایع در داخل چرخ یک پمپ، فشارمایع در نقطه ای از فشار تبخیر مایع در درجه حرارت مربوطه کمتر شود،حبابهای بخار یا گازی در فاز مایع به وجود می آیند که به همراه مایع بهنقطه ای دیگر با فشار بالاتر حرکت می نمایند. اگر در محل جدید فشار مایعبه اندازه کافی زیاد باشد، حبابهای بخار در این محل تقطیر شده و در نتیجهذراتی از مایع از مسیر اصلی خود منحرف شده و با سرعتهای فوق العاده زیادبه اطراف و از جمله پره ها برخورد می نمایند. در چنین مکانی بسته به شدتبرخورد، سطح پره ها خورده شده و متخلخل می گردد. این پدیده مخرب در پمپ هارا کاویتاسیون می نامند. پدیده کاویتاسیون برای پمپ بسیار خطرناک بوده وممکن است پس از مدت کوتاهی پره های پمپ را از بین ببرد. بنابراین باید ازوجود چنین پدیده ای در پمپ جلو گیری گردد. کاویتاسیون همواره با صدا هایمنقطع شروع شده و سپس در صورت ادامه کاهش فشار در دهانه ورودی پمپ، بر شدتاین صدا ها افزوده می گردد. صدای کاویتاسیون مخصوص ومشخص بوده وشبیهبرخورد گلوله هایی به یک سطح فلزی است. همزمان با تولید این صدا پمپ نیزبه ارتعاش در می آید. در انتها این صداهای منقطع به صداهایی شدید ودائمتبدیل می گردد و در همین حال نیز راندمان پمپ به شدت کاهش می یابد.
انواع پمپها عبارتند از :
1ـ پمپ هاي ديناميكي - ۲ پمپ هاي جابجايي
مي توان پمپ هارابراساس نحوه عملكردشان به گونه اي ديگر نيز دسته بندي كرد:
ـ پمپ هاي سانتريفوژ(جريان شعاعي)
2ـ پمپ هاي محوري
3 ـ پمپ هاي نيمه سانتريفوژ(يا باجريان مختلط)

مواد: پمپهاي سانتريفيوژ كه معمولا به بازار عرضه مي شوندداراي تركيبات برنزي، تمام برنزي ،يا داراي تركيب آهني مي باشند. درساختار نيمه برنزي ،پروانه خلاف شافت (اگر بكار برده شده باشد ) و رينگهايسايشي برنزي خواهد بود و محفظه از چدن است. اين مواد ساختماني برايقسمتهاي از پمپ مي باشد كه در تماس با پمپاژ شده مي باشد.
آن قسمت از پمپ است كه شفت گردننده وارد محفظه پمپ مي شود.براي جلوگيري از نشت اب از محفظه، يك آب بند مكانيكي يا نوار آببندي بكارمي رود.پمپها با اب بندي مكانيكي((mechanical seal بطور موفقيت آميز درموارد گوناگون بكار برده مي شوند.آب بندهاي داخلي درون محفظه آببندي عملميكند درصورتي كه آببندهاي خارجي داراي اجزاء دوراني( rotatig element)خودشان در بيرون محفظه آببندي مي باشند. بسته به آببندي پمپ و مايعي كهپمپاژ مي شود محدوديتهاي در فشار و دماي مايع وجود دارد. جنس ماده ابنديپس از انكه نوع سيال پمپاژ شونده و دما و فشار ان تعيين شد ، توسط كارخانهسازنده تعيين مي شود. پمپها با نوار آب بندي بويژه در جاهايي كه موادسايينده كه همراه اب وجود دارد بكار سيستم اسيب نمي رساند بطور گسترده ايمورد استفاده قرار مي گيرند. مقداري نشت بايد وجود داشته باشد تا سطح بينماده نوار و شفت را روانكاري و سرد كند. بوش شفت و شفت موتور يا پمپ رابويژه با نوار اببندي ، محافظت مي كنند.
رينگهاي سايشي براي پروانه يا محفظه آب بندي بكار برده مي شود ،انها قابل تعويض بوده و از سايش پروانه يا محفظه جلوگيري ميكنند.
بلبرينگها غالبا زياد بكار برده مي شوند مگر در پمپهاي سيلكولاتر ،كه ياتاقانهاي موتور و پمپ از نوع بوش مي باشد.
در طرف پشت پروانه هاي بسته تك مكشه مي باشد تا بار محوري راكاهش دهد.پروانه هاي داراي دو ورودي بطور ذاتي از لحاظ محوري بالانس ميباشند.
سرعتهاي كار نامي موتور ممكن است در محدود 600 تا 3600 دور دردقيقه انتخاب شوند (سازندگان پمپ بايستي سرعت بهينه پمپ را براي هر نيازپمپاژ بخصوص با در نظر گرفتن راندمان ، قيمت و صدا و نگهداري بدستاورد.)نمونه اي از سطح مقطع يك پمپ سانتريفوژ مجهز توسط انستيتوي هيدروليكدر شكل نشان داده شده است بيشتر قسمتهاي كه قبلا شرح داده شد در روي شكلمشخص است.
به طوركلي پمپ به دستگاهي گفته مي شود كه انرژي مكانيكي راازيك منبع خارجي اخذ و به سيالي كه ازآن عبورمي نمايدانتقال دهد.درنتيجهانرژي سيال بعدازخروج از ماشين افزايش مي يابد.پمپ ها رابرمبناي نحوهانتقال انرژي به سيال به دودسته تقسيم بندي مي كنند:
1ـ پمپ هاي ديناميكي:كه انتقال انرژي ازآنها به سيال به طوردائمي است.
2ـ پمپ هاي جابجايي:كه انتقال انرژي ازآنها به سيال به صورت متناوب يا پريوديك است.
مي توان پمپ هارابراساس نحوة عملكردشان به گونه اي ديگرنيز دسته بندي كرد:
1ـ پمپ هاي سانتريفوژ(جريان شعاعي)2ـ پمپ هاي محوري3ـ پمپ هاي نيمه سانتريفوژ(يا باجريان مختلط)
عملكرداين پمپ به اين صورت است كه درآن سيال موازي محورواردچرخ پمپ شده وعمود برآن ازچرخ خارج مي گردد.اين پمپ ها معمولاً برايايجادفشارهاي بالا دردبي هاي كم به كارمي روند.بنابراين اغلب پمپ هايسانتريفوژ توانايي خوبي درايجادفشارهاي بالادارند.پمپ هاي سانتريفوژ شايعترين نمونه ازپمپ هاهستند.
سيال موازي محور وارد پمپ مي گردد و به طور موازي نسبت بهمحور ازچرخ خارج مي گردد.اين پمپ ها براي ايجادفشارها و دبي هاي متوسط بهكار مي روند.
سيال موازي محور وارد چرخ پمپ مي گردد و به طورمايل نسبت بهمحورازچرخ خارج مي گردد.اين پمپ ها براي ايجادفشارها و دبي هاي متوسط بهكارمي روند.اين پمپ هانسبت به پمپ هاي سانتريفوژ
توانايي بيشتري دراستفاده وبه كارگيري دبي هاي يالا رادارند.
مبانيوكاربردپمپهاي گريز از مركزcentrifugal pump اصول كار كليه اين پمپهابراساس استفاده ازنيروي "گريزاز مركز" پايه گذاري شده است. هرحجمي كهدريك مسيردايره اي يامنحني الشكل حركت كند ، تحت تاثيرنيروي گريزازمركزواقع مي شود.جهت نيروي مذكور طوري است كه همواره تمايل داردكه جسم راازمحوريامركز دوران دورسازد.
1. الكترومتور: كه شامل قسمت الكتريكي پمپ است.
2. كوپل يا هم محور سازي :كه متصل كننده الكترومتر به شافت (محور )پمپ است.
3. هوس برينگ: كه محل قرار گيري برينگها مي باشد
4. مكانيكال سيل: كه محل آب بندي پمپ و جدا كننده سيال پمپاژ شده و قسمت مكانيكي پمپ مي باشد
5. پره هاي پمپ :كه با توجه به نوع كاربرد داراي انواع مختلفي مي باشد.
مكانيكال سيل يا محفظه آب بند قسمتي است كه در حد فاصل بينبرينگها و پروانه پمپ قرار گرفته است و از مهمترين قسمتهاي پمپ مي باشدچرا كه وظيفه آن جلوگيري از ورود سيال به درون برينگهاو بر روي شفت ميباشد. مكانيكال سيل بوسيله منبع سيليپات روغن خنك كاري مي شود (منبعسيليپات براي خنك كاري است كه روغن آن داراي ويسكوزيته بالايي است و گاهينيز از خود سيال براي خنك كاري مكانيكال سيل استفاده مي شود براي برينگهانيز از يك گيج روغن براي خنك كاري استفاده مي شود كه داراي ويسكوزيتهكمتري است.
نويز ناشي از هر گونه فعاليت صنعتي بايد از استانداردهاي بينالمللي تبعيت كند . ميزان سر وصداي آزار دهنده در اعلاميه (3) 53.s سال1994 سازمان كنترل آلودگي ومديريت محيطي ظابطه دارد بر اساس اين قانون حتيدر صورت مجاز بودن ميزان صدا، اگر نويز توليد شده افراد را آزار دهدتمهيدات لازم براي كاهش آن فراهم آيد . عملكرد سيستم ها وايستگاه هايپمپاژ يكي از اين فعاليتها ي پرسر وصداي صنعتي است .
منابع ايجاد نويز در سيستم هاي پمپاژ :
· سرو صداي پمپ ها
· سروصداي محرك پمپ وتجهيزات انتقال نيرو همچون چرخد نده ها
· ارتعاشات پمپ وموتور
· سر وصداي هيدروليكي ايجاد شده در درون پمپ
· نويز هيدروليكي ايجاد شده در خطوط لوله و شير آلات
شرايط مكاني و كاربردي سيستم پمپاژ نيز درايجاد نويزموثر است،براي نمونه در ايستگاه هاي پمپاز فاضلاب فن هاي تهويه يكي ازمنابع توليد نويز هستند
چهار اصل كلي در زمينۀ كنترل نويز وجود دارد :
· كمينه كردن توليد انرزي صوتي
· كمينه كردن ويژگيهاي صوتي نا خوشايند براي انسان
· كاهش انرژي صوتي با استفاده از ابزارهاي ميرا كننده از جمله جاذب صدا
· دور كردن وانحراف انرژي صوتي از مكانهاي حساس و مهم
بر اساس اين اصول بايد در طراحي وروند ساخت ايستگاه هاي پمپاژ ملاحظات مهمي انجام داد :
· اعمال ويژگيهايي براي پمپ ها ، موتورها و تجهيزات ديگر براي كاهش سرو صداي آنها
· قرار دادن ايستگاه هاي پمپاژ در زير زمين تا حد امكان
· طراحي مناسب تكيه گاه هاو اتصالات (جرا كه ارتعاش تجهيزات صداي ناخوشايند توليد مي كند )
نگهداري وتعمير منظم وپيوسته سيستم پمپاژ (دستگاهي كه منبع توليد صداي نامعقول است بايد هر چه سريعتر تعمير يا تعويض شود )
ممكناست سر وصداي محرك (موتور) به حدي زياد باشد كه نويز پمپ را پوشش دهد . دراين حالت ابتدا بايد ميزان نويز محرك را كاهش داد . در پمپ هاي كوچك آسانترين راه قرار دادن پمپ وموتور در يك محفظه است ولي ممكن است علاوه بر آنلازم باشد كه :
· قاب (پايه ) مجموعه پمپ وموتور نيز ايزوله شود تا سرو صداي ناشي از آن نيز كنترل شود .
· به آببندي محفظه ، به ويژه در محل عبور لوله ها توجه شود .
· اتصالات لوله ها ايزوله شوند تا ارتعاشات در سرتا سر لوله كشي منتقل نشود .
· از نبود هرگونه اشتباه ومحدوديتي در طراحي سيستم كه به سروصداي اضافي پمپ بينجامد ، اطمينان حاصل شود
به طور كلي ،ميزان سرو صداي ناشي از يك نوع پمپ خاص بهفشار ، اندازه وسرعت آن بستگي دارد .رابطه ميزان نويز با اين پارامترها بهگونه اي است كه ما را به سمت انتخاب پمپي بزرگ كه با سرعت كم كار مي كندوفشار تخليه پاييني دارد سوق مي دهد .ولي معمولأ براي تامين بازدهي لازميا ملزومات مورد نياز اين انتخاب انجام نمي شود .سر وصداي در ايستگاهپمپاژ علاوه بر پمپ ازموتور ، چرخ دنده ها ،لوله هاو اتصالات نيز ناشيميگردد . از آنجايي كه اين موارد به ملزومات نصب (كهدر انواع نصب مختلفهستند )مربوط ميشوند نميتوان آنها را در اطلاعات داده شده توسط سازندهدرباره نويز ناشي از نوعي پمپ قلمداد كرد .
براي تعيين ميزان سروصداي پمپ روشهايي از جمله اندازه گيري فشار پفقدرت وشدت صوت وجود دارد .فشار صوت ميزان صدايي است كه گوش انسان مي شنود . قدرت صوت ميزان انرژياكوستيك منتشر شده توسط منبع صداست وشدت صوت برابر است با قدرت صوت برواحد سطح .
در نصب پمپها بايد همواره سعي نمود پمپ را پائين تر از سطحمنبع مكش قرار داده تا فشار مكش مثبت ايجاد گردد، و در صورتيكه اين امر دربعضي از شبكه هاي آبرساني مقدور نباشد، تا آنجائيكه وضع ايستگاههاي پمپاژاجازه مي دهد بايد سعي نمود پمپ نزديك سطح مايع منبع مكش قرار گيرد تااختلالات كمتري در كار پمپ ايجاد گردد .
مسير لوله كشي بايد مستقيمو از ايجاد خمها و زانوها و لوازمات لوله كشي نه چندان مورد نياز اجتنابورزيد ، بين زانوئي و محل اتصال مكش بايد لوله مستقيمي بطول لااقل 5 برابرقطر مکش فاصله ايجاد نمود . چرا كه در غيراينصورت فشار مكش نامتعادليايجاد شده و يكطرف چشمه پروانه و محفظه مكش پر تر از طرف ديگر گرديده وتلفات هيدروليكي پمپ زياد و راندمان پمپ كم مي گردد .
بايد قطرلوله مكش يك نمره بيشتر از قطر مجراي رانش بوده و عمق مكش بين 5/4 تا 6متر باشد ، لوله مكش بايد كاملاً آب بندي بوده و از محبوس نمودن هوا درلوله مكش اجتناب ورزيد ، در قسمت اعظم لوله ورودي پمپ ، فشار هوا كمتر ازفشار جو بوده و براي مطمئن شدن از آب بندي لوله ورودي بعد از كارگذاري ،يك شعله به قسمتهاي اتصالي نزديك مي كنند در صورتيكه درزي موجود باشد شعلهبطرف لوله كشيده مي شود لوله مكش بايد 1 تا 2 متر پائين تر از حداقل سطحآب چاه باشد تا هوا وارد پمپ نگردد در قسمت رانش پمپ شير يك طرفه جهتجلوگيري از حركت معكوس آب و شير تنظيم جهت كم و زياد نمودن آب تعبيه نمودهبا صدمه اي به پمپ وارد نگردد.
جهت نصب پمپها اصولاً يك شاسي محكم برايموتور و پمپ درنظر گرفته و از ايجاد ناميزاني كه سبب فرسوده شدن بوشهاياتصال و ياتاقانها و احتمالاً شكستن محور پمپ مي گردد جلوگيري مي شودهمواره بايد سعي نمود محور پمپها باموتور محرك آن در كارخانه ميزان شود كهاين ميزان نبايد در اتصال و نصب پمپ بهم بخورد.
معمولاً صفحه اي بهضخامت 5/2تا 4 سانتيمتر بين صفحه زبري پمپ و سطح بالائي فنداسيون در نظرگرفته مي شود كه با ملات سيمان پوشيده شده تا ناصافيهاي بالائي فونداسيوناصلاح و حركت جانبي صفحه زبري پمپ كم شود.
در مسير رانش پمپ ، يك شيردروازه اي و يك سوپاپ كنترل قرار مي دهند ، كار اين سوپاپ حفظ پمپ درمقابل فشارهاي اضافي وارد بر پمپ است. سوپاپ انتهاي لوله مكش بايد لااقل5/1 متر از سطح مايع مكش پائين تر بوده و پمپ نيز بايد به سطح منبع مكشنزديك باشد .
پمپ و موتور را بايد روي فونداسيون محكمي نگهداشت تاتنظيم آن خراب نگردد در غير اينصورت بوشهاي اتصال محور پمپ و موتور نيزياتاقانهاي آن خراب و سبب شكستگي محور مي گردد.
تاریخچه پمپ گریز از مرکز:
مطابق با نوشته هایتاریخ نگار برزیلی Reti، یک ماشین آبکش یا لجن کش که بایستی به عنواننمونه اولیه پمپ گریز از مرکز شناخته شود، در یک مقاله در ابتدای 1475میلادی توسط مهندس ایتالیایی دوره رنسانس Francesco di Giorgio Martini بهعرصه ظهور رسید. پمپ های سانتریفیوز واقعی تا اواخر دهه 1600 توسعهنیافتند تا اینکه Denis Papin یک نمونه از آنرا با تیغه های صاف درست کردو تیغه منحنی شکل توسط مخترع بریتانیایی John Appold در سال 1851 معرفیشد.
یک پمپ گریز از مرکز بر اساس تبدیل انرژی جنبشی یک سیال جاریبه فشار ایستا کار می کند. این نحوه عمل بوسیله قانون برنولی توصیف میشود. قاعده عملکرد پمپ گریز از مرکز را می توان با ملاحظه تاثیر تکان دادنیک سطل آب بر روی یک مسیر دایره ای شکل توسط یک طناب، نشان داد. نیرویی کهآب را به کف سطل فشار می دهد، نیروی گریز از مرکز است. اگر یک سوراخ در کفسطل تعبیه شود، آب از طریق این سوراخ جریان می یابد. از این گذشته اگر یکلوله ورودی در بالای سطل تعبیه شود، جریان آب به بیرون سوراخ منجر بهتولید یک خلاء موضعی در داخل سطل خواهدشد.
این خلاء آب را از یک منبع در سمت دیگر لوله ورودی به داخل سطل خواهدکشید. بدین روش یک جریان پیوسته از منبع و به بیرون سطل بوجود می آید.
دررابطه با پمپ های گریز از مرکز، سطل و سرپوش آن متناظر با قاب پمپ، سوراخو لوله ورودی متناظر با ورودی و خروجی پمپ هستند و طناب و بازو متناظر کارپروانه را انجام می دهد.
پمپ گریز از مرکز پمپی است که از یکپروانه گردان بمنظور افزودن فشار یک سیال استفاده می نماید. پمپ های گریزاز مرکز عموما برای جابجا کردن سیال از طریق یک سیستم لوله کشی کاربرددارد. سیال در امتداد یا نزدیک محور چرخان وارد پروانه پمپ گشته و بوسیلهاین پروانه شتاب می گیرد و به سرعت به سمت بیرون و به داخل یک پخش کنندهیا محفظه حلزونی جریان می یابد که از آنجا به درون سیستم لوله کشی پائینجریان خارج می گردد.
تیغه های روی پروانه بطور تصاعدی از مرکزپروانه پهن می شوند که سرعت را کاهش داده و فشار را افزایش می دهد. اینامکان به پمپ گریز از مرکز اجازه می دهد تا جریان های پیوسته با فشار بالاایجاد نماید.
پمپ های گریز از مرکز را می توان به چند صورت دسته بندینمود. یک نحوه دسته بندی بر اساس جریانی است که بوجود می آورند که متشکلاز سه دسته هستند:
پمپ های جریان شعاعی: در نوع شعاعی فشار سیالکاملا توسط نیروی گریز از مرکز تامین می شود. از این نوع پمپ در مواردی کهمی خواهند دبی خوبی در اختیار داشته باشند استفاده می شود.
پمپ هایجریان مختلط: در این نوع پمپ، قسمتی از فشار توسط عمل بالابری یا راندنتیغه ها بر روی سیال صورت می گیرد و قسمتی دیگر بوسیله نیروی گریز از مرکزتامین می شود.
پمپ های جریان محوری: در این پمپ ها فشار با عمل پیش رانی و بالابری تیغه ها بر روی سیال بوجود می آید.
درحالت کلی از پمپ های جریان محوری هنگامی که افزایش فشار لازم باشد استفادهمی کنند و از پمپ های جریان شعاعی بمنظور تولید دبی سود می برند.
دو جزء اصلی پمپ های گریز از مرکز پروانه و تیغه هستند.
پروانه ها:
نقش پروانه ها در پمپ گریز از مرکز تامین لازم برای سیال می باشد. در پمپ ها دو نوع پروانه پایه ای وجود دارند:
1- مارپیچی
2- توربینی
پروانههای توربینی با تیغه های پخش کننده ای احاطه شده اند که مسیرهای بتدریجپهن شونده ای فراهم می آورند تا سرعت آب را به آهستگی کاهش دهند. بنابراینهد سرعت به هد فشار تبدیل می شود.
پروانهمارپیچی با ویژگی نداشتن تیغه های پخش کننده مشخص می شوند. در عوض پروانهآن درون محفظه ای که حلزونی شکل است قرار گرفته و سرعت آب به دلیل ترککردن پروانه کاهش می یابد که همراه با افزایش فشار می باشد.
انتخاببین این دو نوع پروانه بسته به شرایط استفاده تغییر می کند. نوع مارپیچیبدلیل ظرفیت بالا و هد مصرفی پائین در چاه های کم عمق معمولا ترجیح دادهمی شوند. نوع توربینی در چاه های آب عمیق استفاده می شود.
تیغه:
تیغهنقش راندن مایع به خروجی پمپ را دارد که سرعت را به فشار تبدیل می نماید.جزء تیغه در داخل پمپ که معمولا به پروانه متصل است به نوبه خود دارای شکلهای گوناگونی است. دسته بندی شکلی تیغه ها را می توان به طور کلی به دودسته تقسیم نمود:
صاف
مارپیچ
که این دسته بندی نیز می تواند منجر به دسته بندی کلی در مورد پروانه ها گردد.
- از مزایای پمپ گریز از مرکز می توان به ویژگی تولید یکجریان هموار و یکنواخت اشاره نمود. برخی انواع پمپ های گریز از مرکزمقداری شن نیز پمپ می کنند و در کل مطمئن و دارای عمر کاری خوبی می باشند.
- از معایب این پمپ های می توان به از دست دادن سطح کیفی راهاندازی اشاره نمود که بعد از راه اندازی رخ می دهد. همچنین راندمان اینپمپ ها وابسته به کار تحت هد و سرعت طراحی می باشد.
- در راهاندازی یک پمپ گریز از مرکز از آنجائیکه این پمپ ها از مکش استفاده میکنند قابلیت پمپ کردن هوا را ندارند. پس بعنوان یک نتیجه پمپ و لولهبایستی از آب پر باشند تا مشکلی در پمپ آب بروز نکند.
وقتی اجزاء چرخان پمپ نابالانس باشند، ارتعاش حاصل از عضوچرخان نابالانس می تواند ترسناک باشد. این ارتعاش می تواند موجب لرزش سطحزمینی که دستگاه روی آن قرار گرفته است شود، دستگاه های اطراف آن در جایخود تکان می خورند، پیچ های نگه دارنده شل می شوند و قطعات می شکنند. یکعضو چرخان نابالانس یر روی یاتاقان های خود نیرو اعمال می کند و آنرا ازطریق سازه خود به بیرون منتقل می نماید و نهایتا این نیرو به فندانسیون میرسد.
1. خمش یا قوس برداشتن بین یاتاقان های تکیه گاهی
2. وزن معلق تحت نیروی ثقل محور محرک را خمیده می کند
3. ماده یا سیال غیریکنواخت توزیع شده در روتور
4. قطعات هرز و لق شده بر روی روتور
5. قطرهای مختف المرکز بر روی روتور که ناشی از ساخت می باشد و قطعات روی روتور هم مرکز نشده اند
6. هم تراز نبودن مسیر رانش با محور روتور
7. کوپلینگ های راننده لق از پشت هم پرش می کنند
8. از بین رفتن تلرانس های بین قطعات مونتاژ شده بر روی روتور
9. شانه ای های روی روتور خارج از میدان محور دوران ساخته شده اند
10. خلل و حفره های روی روتور
11. هم تراز نبودن یاتاقان ها به محور نیرو وارد کرده و آنرا قوس می دهد
مطالب تصادفی:
آب ناسالم عامل 10 درصد بیماری ها است - یکشنبه یازدهم اردیبهشت 1390
چطور میتوان نیترات آب آشامیدنی را کاهش داد؟ - یکشنبه یازدهم اردیبهشت 1390
بهبود کنترل PH پساب های صنعتی - یکشنبه یازدهم اردیبهشت 1390
نیازهای زیست محیطی و راهکارهای مؤثر - یکشنبه یازدهم اردیبهشت 1390
استفاده از بیوفیلم ها در حذف آلودگی - یکشنبه یازدهم اردیبهشت 1390
معیارها و رهنمودهای تحلیل کیفیت میکروبی آب آشامیدنی - شنبه دهم اردیبهشت 1390
بایو جاذب فلزات سنگین (جایگزین رزین کاتیونی) - جمعه نهم اردیبهشت 1390
ضربه قوچ و جلوگیری از آن - جمعه نهم اردیبهشت 1390
آهک زنی آب - جمعه نهم اردیبهشت 1390
كيفيت آب آبياري - جمعه نهم اردیبهشت 1390
کلر موجود در آب استخرها خطر ابتلا به آسم و آلرژی را تشدید میکند - جمعه نهم اردیبهشت 1390
پرش هیدرولیکی - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
منابع و خصوصیات آب و آلودگی آن ها - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
تکنولوژی سيستم رادار در خطوط فاضلاب - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
آشنایی با فاضلاب بیمارستانی و سیستم های تصفیه - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
ددت سمی که می بایست معدوم می شد - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
بررسی آلترناتیوهای تونل تاسیسات شهری - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
آشنايي با برخي از اصطلاحات رايج در گندزدايي و ضدعفوني - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
آب مورد استفاده در دياليز - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
اصطلاحات زیست محیطی - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
ترسيم فني و نقشه كشي - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
نقشه های توپوگرافی - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
رواناب و هیدروگراف های رواناب - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
متدهای اصطکاک - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
سال شمار آبرسانی و معادلات جریان - پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390
ﺗﻪ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ - چهارشنبه هفتم اردیبهشت 1390
چرخه فسفر - سه شنبه ششم اردیبهشت 1390
راههای ساده برای حفظ محیط زیست - سه شنبه ششم اردیبهشت 1390
آنالیز و شناسایی آمونیاک:(NH3) - سه شنبه ششم اردیبهشت 1390
رنگ آمیزی کپسول باکتری - سه شنبه ششم اردیبهشت 1390
ضرورت مديريت يکپارچه منابع آبي - سه شنبه ششم اردیبهشت 1390
روشهای کهن آبیاری بدعتی تحسین برانگیز - سه شنبه ششم اردیبهشت 1390
سامانه آب شیرین کن شهر قرچک - سه شنبه ششم اردیبهشت 1390
جريان آبهاي زير زميني و تغذيه آنها - دوشنبه پنجم اردیبهشت 1390
نقش دیاتومیت ها در تصفیه - دوشنبه پنجم اردیبهشت 1390
آلودگی آب,نحوه و عوامل آن - دوشنبه پنجم اردیبهشت 1390
درباره پديده چكش آبي (ضربه قوچ) - دوشنبه پنجم اردیبهشت 1390
همه چیز در مورد پمپ و پمپاژ - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
قارچ های آب و فاضلاب و روشهای تشخیص آن ها - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
مزایا و معایب کلر در آب آشامیدنی - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
حداقل ها و حداکثر ها در لوله کشی سایت های صنعتی - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
استحصال آب آشامیدنی از آب دریا با نانوسیالات - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
استفاده از نانو فیلتر جهت تصفیه باقیمانده آفت کشها در آب - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
تری هالومتانها و کنترل آن ها - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
نکات ایمنی در هنگام استفاده از فور یا oven - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
بررسی اکولوژیکی کشند های سرخ دریایی(پدیده جلبکی) - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
روش تعیین درصد کلر فعال در محلول سدیم هیپوکلریت (آب ژاول) - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
جدا سازی جذب سطحی - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
ویژگی ها و مشخصات اصلی فرایند نانو فیلتراسیون - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
مسمویت نیتراتی - یکشنبه چهارم اردیبهشت 1390
آلودگی محیط زیست و توسعه پایدار - جمعه یکم بهمن 1389
زيست پالايي Bioremediation - جمعه یکم بهمن 1389
جدول کمی و کيفی آب و خاک در گلخانه ها - جمعه یکم بهمن 1389
افزايش كيفيت فرايند تصفيه آب با نانوغشاها چندلايهاي - جمعه یکم بهمن 1389
نانو تيوپهاي كربني و روشهاي ساخت آنها - جمعه یکم بهمن 1389
برچسب:
نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی