بیماری های ناشی از ترکیبات شیمیایی آب

نگاه کلی
به دلیل اینکه آب نقشاساسی در بقا زندگی انسان ایفا میکند، در صورتآلوده بودن توانایی زیادیبرای انتقال انواع گوناگونی از بیماریها و امراضرا نیز دارد. این بیماریهابه وسیله باکتریهای بیماریزا ، ویروسها ،پروتوزوئرها و کرمها درانسان ایجاد میشوند. منابع و مخازن آب از جملهرودخانه ها ، کانال آبها ،دریاچه ها و سدها به ویژه در مناطق گرمسیر ،محلی مناسب برای انتشاراین گونه بیماریها هستند. این نوع مخازن آب ،زمینه را برای رشدمیزبانهای واسط انگلها مانند حلزونها ، ماهیان ، گیاهانآبزی و ناقلان بیماریهامانند پشه ها و سایر حشرات گزنده فراهم میسازند. علیرغم کوشش مسئولان برای تصفیه آب بهخصوص در مناطق گرمسیر ، این بیماریها ممکن است ایجاد شوند. در نتیجه، قبل از برطرف ساختن آلودگی آب باید به وضعیت بهداشتی محیط زیست مردمرسیدگی شده و آموزشهای لازم به آنها بدهند تا از آلودگی آب جلوگیری شود.
● بیماریهای بامنشا آبی
معمول ترین شکل بیماریوابسته به آب ، بویژه آن شکلی که سبب آسیببیشتری در مقیاس جهانی میگردد،شامل بیماریهایی است که با آب آلوده بهادرار و مدفوع انسانی،منتقل میشوند. آلودگی به این بیماریها ، زمانیاتفاقی میافتد کهارگانیسم بیماری زا به آب راه مییابد و این آب توسطفردی که به بیماری مصونیتندارد مصرف میشود. از عمده ترین بیماریهای ایندسته ، وبا ، حصبه یاتیفوئید ، پاراتیفوئید ، هپاتیت های مسری ،ژیاردیانیز ، لپتوسیپروسیس، تولادمیا ، اسهال میکروبی و غیره هستند که یکمسیر از انتقال مدفوع تاخوراک داشته و بروز آنها بطور همزمان ، بینافرادی که از یک منبع آباستفاده کرده اند مشخص می شود.
▪ بیماریهایمنتقل شده از طریق آب دریا یا آبهای مورد شستشو
بیماریهای مدفوعی- دهانیناشی از آب ، امکان دارد بعنوان بیماریهایمنتقل شده توسط آب شستشو ،طبقه بندی شوند. اکثر عفونتهای اسهالی در آب وهوای گرمسیری ، بیش ازآنکه بعنوان یک بیماری ناشی از آب عمل نماید، بصورتبیماریهای منتقل شده ازطریق آبهای شستشو عمل میکنند. گروه دومی از اینبیماریها تعدادی ازعفونتهای چشمی و پوستی را شامل میشوند که حتی اگربطور معمول کشنده باشند،یک سری اثرات تضعیفی روی مبتلایان بجا میگذارند. بیماریهایی از این نوع شامل زخمها ودملهای پوستی باکتریایی و تراخم و جذام میباشند.
▪ بیماریهایوابسته به آب
تعدادی از بیماریها ، بهارگانیسم های بیماریزایی مربوط میشوند کهبخشی از دو.ره زندگی خودرا در آب ، یا در بدن حد واسطی که در آب زندگیمیکند، میگذرانند، از اینرو آلودگی در انسان ، نمی تواند با بلعیدن حدواسط یا تماس با ارگانیسمدفع شده توسط مبتلا ، ایجاد شود. اغلب این نوعبیماریها ، توسط کرمهاییایجاد می شوند که بیمار را اذیت کرده و تخمهاییتولید میکنند که توسطادرار یا مدفوع پخش میشوند. آلودگی از طریق نفوذاز جداره پوست غالبا بیشتراز آلودگی از طریق مصرف مستقیم آب است. بیماریشیستوزومازیر (که در ضمنبیلهارزیا نامیده میشود) مهمترین نمونه از ایندسته بیماریها است. دراکانکالیازیز (کرم گینه ای) مولد بیماری آبی دیگریاست که در مناطق استواییکاملا منتشر شده است. در این حالت میزبان حد واسط، سخت پوست ریزی است و آلودگی انسان بدنبال خوردن آب آلوده شود، بااین سخت پوستان ریز اتفاق میافتد.
▪ حشرات ناقلبیماریهای وابسته به آب
بیماریهای وجود دارد کهتوسط حشراتی منتقل میشوند که تغذیه و تولیدمثل آنها در مجاورت آب صورتمیگیرد، به طوری که گسترش آنها میتواند بهقابل دسترس بودن منابع آبیمناسب ، مربوط شود. آلودگی به این نوع بیماریهیچ ربطی به مصرف یا تماسانسان با آب ندارد. پشه هایی که مالاریا وتعدادی دیگر از بیماریهارا انتقال می دهند آبهای راکد کم عمق ، استخرها ،حاشیه دریاچه ها و آبانبارها را ترجیح می دهند. حشرات سیمولیوم که بیماریانکوسرسیازیر (بیماری کوریرودخانه) را انتقال میدهند در آبهای متلاطمتولید شده و با سیلابها ،آبشارها و غیره ، در ارتباطند و یا در سدها ونیز توربینها و غیره ایجادمیشوند.
▪ بیماریهایناشی از مواد شیمیایی
به علت خواص حل کنندگی آب،بسیاری از ترکیبات میتوانند در آبهایطبیعی محلول باشند و برخیاز آنها ذاتا برای زندگی بشر سمی هستند. خوشبختانه در اغلب موارد غلظت بسیاری ازناخالصیهای ذاتا سمی ، در آبهای طبیعی معمولا خیلی پایین است با وجوداین این هزاران ترکیب شیمیایی مورد استفاده درکشاورزی ، منازل و صنعت وجوددارند که قادرند به آبهای سطحی و زیرزمینی راه یابند. تاثیر مواد شیمیاییبر سلامتی ، از دو طریق قابل بررسی است: اثرات حاد ، که در نتیجهمصرف آب آلوده ایجاد می شوند و کم و بیش بلافاصله اثر خود را آشکار میسازندو اثرات مزمن ، در نتیجه نوشیدن مداوم آب آلوده ، خطراتی دراز مدت ایجادمی کنند. اثرات برخی مواد ذاتا خطرناک ، پس از رسیدن به حد آستانه بروزمی کند و چون غلظت آنها معمولا زیر حد مذکور است لذا اثرات نامطلوبیمشاهده نمیشود. بعضی آلاینده ها حد آستانه ندارند و بنابراین هر مقدار مصرفآنها ذاتا مضر است، ترکیبات سرطانزا از این الگو پیروی میکنند.بنابراین در مورد ترکیبات ذاتا سرطانزا مثل هیدروکربنهای پلی آروماتیک (PAH)، تری هالومتان ها (THM)،ترکیبات اورگانوکلره وارگانوفسفره و ترکیبات فرعی حاصل از فرایندگندزدایی (DBPs)، توصیه میگردد که از پایینبودن غلطت آنها در آبهای آشامیدنی ، اطمینان حاصل شود. این بدینمعنی است که در برخی موارد ، غلظتهای قابل قبول ، در حد قابل تشخیصیا نزدیک به آن است. بدین مفهوم است که رعایت اصول پیشگیرانه بهتر از ظهوراپیدمیک خطراتی واقعی است.
برخی از عناصر آلوده کنندهآب عبارتند از:
ـ سرب:
یکی از قدیمی ترین مسائلآلودگی شیمیایی در آبهای آشامیدنی ، ناشی ازبه کارگیری مخازن و لولههای سربی در لوله کشی شهری بوده است. آبهای اسیدینرم که از مناطق کوهستانیسرازیر می شوند، تمایل به انحلال سرب دارند بهطوری که مقادیرقابل توجهیاز سرب میتواند در آب حل شود بویژه در طول شبکه آب در شبکه آبرسانی ،راکد میماند. سرب یک سیستم تجمعی است به طوری کهتماس مداوم با آن ، درنهایت میتواند اثرات سمی ایجاد کند و در طول سالها، بسیاری از کشورها در راستای کاهش مقدار سرب در محیط زیست تلاشهایزیادی نمودهاند. استانداردهای فعلی EC برای آب آشامیدنی ، ماکزیمم غلظت سرب را ۵۰ میلیگرم در لیتر تعیین کرده است اما بهنظر می رسد که این سطح در راهنمای WHO ،نهایتا به ۱۰ میلیگرم در لیترکاهش یابد که دستیابی به آن ،در نواحی با آب که قابلیت حل کنندگی سرب را دارد و نیز با لوله کشی سربی ، مشکل خواهد بود. تصفیه شیمیایی آب با آب آهک یاسود سوزآور ، قبل از توزیع آن انحلال سرب را کاهش می دهد ولیبرای دستیابی به حد۱۰ میلیگرم در لیتر ،احتمالا حذف لوله های سربی ضروری خواهد بود.
ـ نیترات:
ازت نیتراتی بطور طبیعی دربسیاری از خاکها وجود داشته و بنابرایندراغلب آبهای زیرزمینی وسطحی یافت میشود. خروجی فاضلابهای هم مقادیر قابلتوجهی نیتروژن دارند کهقسمت عمده آن بصورت نیترات است. اگرچه تاکنونمضرات حضور نیترات درآبهای آشامیدنی برای بچه ها و بزرگسالان ، مشاهدهنشده است، ولی براینوزادان تا سن حوالی شش ماهگی خطرناک است. قبل از اینسن ، نوزادان فاقد فلورایباکتریایی طبیعی در روده خود بوده و نمی توانندنیتریت ناشی از احیاینیترات را در معده تحمل کنند. هر گاه یک نوزاد باشیشه ای که شیر آن حاوی ۲۰-۱۰ میلیگرم در لیتر نیتروژن نیتراتی استتغذیه شود، امکان جذب نیترات به خون و جلوگیری از انتقال اکسیژن ونهایتااحتمال بیماری متهموگلوبین وجود دارد که به این حالت ، بیماری نوزاد آبی گفته میشود.
ـ فلوئورید:
فلوئورید نمونه ای ازسازنده های آبی است که در غلظتهای کم ، مفید ولیدر غلظتهای بالا مضرند.فلوئورید بطور طبیعی در بعضی از آبها وجود دارد وحضور آن در آبهای آشامیدنیروی پوسیدگی دندان بویژه در بچه ها اثربازدارندگی دارد. از اینرو برخی دست اندرکاران بهداشت ، فلوریددار کردنآب آشامیدنی را تا سطح ۱ میلیگرم در لیتر توصیه میکنند. اینتوصیه اغلب از سوی افرادی که به مصرف مواد شیمیاییدارویی معترفند، بشدت مورد مخالفت قرار گرفته است. اگر سطح فلورید بیشتراز ۵.۱ میلیگرم در لیتر باشد، لکه های زردیروی دندان ظاهر میشود و در مقادیر بالا ، ممکن است صدماتاستخوانی ناشی از فلوروسیسرخ دهد.
ـ آرسنیک:
در برخی نواحی ، بویژه درمناطقی از آرژانتین ، چین ، هند ، مکزیک وتایوان ، آبهای زیر زمینیحاوی آرسنیک تا غلظتهای چند میلی گرم بر لیترباشند. در راهنمای WHO، میزان آرسنیک ۱۰میلیگرم در لیتر توصیه شده اگرچه سطح آن دراستاندارد ECMAC ، (میلیگرمدر لیتر) ۵۰ می باشد. مصرفمداوم آب حاوی غلظتهای بالاتر آرسنیک میتواند منجر به پیگمانتاسیون پوست و انواعگوناگون از بیماریهای گوارشی ، خونی و کلیوی گردد.
ـ سختی آب:

شواهدی آماری قوی موجوداست که نشان میدهد بین افزایش سختی آبآشامیدنی تا حوالی ۱۷۵ میلیگرم در لیتر و کاهش احتمال وقوعبرخی انواع بیماریهای قلبی ، رابطه ای وجود دارد.این شواهد بیانگر این موضوع است که نرمسازی آنها میبخشد. اثرات نامطلوبیبر سلامتی افراد دارد. برخی روشهای نرمسازی ، مقدار سدیم آب را افزایش میدهندکه این موضوع می تواند برای افراد دارای بیماریهای قلبی و کلیوی ،نامطلوب باشد

مطالب تصادفی:

آب براي شهرها، شعار روز جهاني آب - سه شنبه دوم فروردین 1390
اشکال و مناظر کارستی ( چشم اندازهای مورفیک کارست) - سه شنبه دوم فروردین 1390
کیفیت منابع آب کارست - سه شنبه دوم فروردین 1390
افزایش بی آبی در جهان - سه شنبه دوم فروردین 1390
فن آوری تولید بیوگاز از فاضلاب - سه شنبه دوم فروردین 1390

برچسب: نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی تاريخ: دوشنبه 26 13 ساعت: 12:0

درباره سایت

آخرین مطالب

امکانات وب

بیماری های ناشی از ترکیبات شیمیایی آب

صفحه بندی

آرشیو مطالب

پيوندهای روزانه

لینک دوستان

خبرنامه