استاندارد روش روزمره نمونه گیری آب
1 ـ هدف
هدف از ارائه این دستورالعمل بیان و چگونگی روشهائی است که مناسب نمونه گیری روزمره از آب جهت آزمونهای تجزیه شیمیائی , فیزیکی و میکروبیولوژی می باشد .
2 ـ دامنه کاربرد
2 ـ 1 ـ کاربرد این روشها فقط در مقیاس عمومی و برای آزمونهای روزمره کنترلی در جهت شناخت تغییرات ویژگیها آب در رسیدن به حدود بحرانی مناسب بوده و در موارد داوری و یا مورد خاص که به دقت عمل بیشتری احتیاج دارد باید از استاندارد روش نمونه گیری آب ( استاندارد شماره 2347 ایران ) استفاده شود .
2 ـ 2 ـ با حذف سترون کردن ظروف نمونه گیری روشهای نمونه گیری این استاندارد در مورد آزمونهای شیمیائی و فیزیکی نیز بکار می رود .
استاندارد روش روزمره نمونه گیری آب
1 ـ هدف
هدف از ارائه این دستورالعمل بیان و چگونگی روشهائی است که مناسب نمونه گیری روزمره از آب جهت آزمونهای تجزیه شیمیائی , فیزیکی و میکروبیولوژی می باشد .
2 ـ دامنه کاربرد
2 ـ 1 ـ کاربرد این روشها فقط در مقیاس عمومی و برای آزمونهای روزمره کنترلی در جهت شناخت تغییرات ویژگیها آب در رسیدن به حدود بحرانی مناسب بوده و در موارد داوری و یا مورد خاص که به دقت عمل بیشتری احتیاج دارد باید از استاندارد روش نمونه گیری آب ( استاندارد شماره 2347 ایران ) استفاده شود .
2 ـ 2 ـ با حذف سترون کردن ظروف نمونه گیری روشهای نمونه گیری این استاندارد در مورد آزمونهای شیمیائی و فیزیکی نیز بکار می رود .
3 ـ نکات عمومی
3 ـ 1 ـ هدف از نمونه گیری بدست آوردن قسمت کوچکی از آب است که نمایانگر خصوصیات واقعی منبع اصلی باشد و عوامل مهم آن عبارتند از :
نقاط نمونه گیری , زمان و تناوب نمونه گیری حفظ ترکیبات نمونه تا لحظه آزمون
3 ـ 2 ـ در هر روش نمونه گیری قواعد زیر باید بکار رود .
الف ـ نمونه ها باید نمایانگر وضعیت موجود در نقطه نمونه گیری باشد .
ب ـ حجم نمونه باید در حدی باشد که تکرار آزمون به تعداد مورد نظر میسر گردد .
ج ـ نمونه ها باید طبق روشی جمع آوری بسته بندی و حمل و نقل شود که پیش بینی و مراقبت های لازم جهت عدم تغییر در ترکیبات و خصوصیات ویژه آن تا مرحله اجرای آزمایش صورت پذیرد .
3 ـ 3 ـ نمونه ها را باید بطور معمول بدون جداکردن ذرات معلق برداشت و درصورتیکه آب موجود در منبع اصلی دارای مواد کلوئیدی و یا مواد معلق بهم پیوسته باشد . باید نمونه ها بطور نسبی نمایانگر این مواد نیز باشد .
4 ـ ظروف حمل نمونه
این ظروف باید از نوع پلاستیک خشک ( پلی اتیلن ) و یا شیشه ای باشد که بدلیل نشکن بودن ظروف پلی اتیلن معمولا به نوع شیشه ای برتری دارد . ولی در مورد نمونه هائی که دارای ترکیباتی مانند فسفر است در غلظت های بالا باید از نوع شیشه ای استفاده نمود . ( نوع ظرف زمان نگهداری و شرایط آن در جدول شماره یک جهت هر آزمون بیان شده است .)
4 ـ 1 ـ ظروف پلی اتیلن را در محلول 5 درصد ید در محلول 8 درصد یدور پتاسیم بمدت یک هفته قرار دهید تا بصورت غیر فعال درآید .
4 ـ 2 ـ ظروف شیشه ای را نیز بمدت 8 روز در محلول %5 درصد اسید فلوئوریک قرار دهید .
4 ـ 3 ـ در جمع آوری نمونه برای آزمون های باکتریولوژی لازم است ظروف حمل نمونه در ابتدا سترون شده و سپس بکار رود . و اینگونه نمونه ها باید بفوریت مورد آزمون قرار گیرد و در غیر اینصورت با قرار دادن نمونه ها در محل تاریک و درون یخ مسائلی مانند تکثیر و یا ازمیان رفتن خصوصیات میکروبیولوژی تا حدود 24 ساعت پس از جمع آوری بحداقل می رسد .
ولی در هر صورت اولویت دارد تا شش ساعت اولیه آزمایش گردد .
4 ـ 4 ـ در هنگام نمونه گیری از آبهای کلردار باید چند قطره از محلول ده درصد تیوسولفات نیز به ظرف نمونه گیری اضافه نمود .
5 ـ روشهای نمونه گیری
5 ـ 1 ـ روش نمونه گیری از آبهای زیر زمینی
5 ـ 1 ـ 1 ـ وسائل مورد نیاز
الف : بطری دهان گشاد شیشه ای و یا پلاستیکی ساخته شده از مواد غیر سمی به حجم 200 تا 500 میلی لیتر که قبلا استریل شده و درپوش آن از نوع پیچی و یا توپی بوده و این درپوش نیز بوسیله ورقه آلومینیومی و یا کاغذی ضخیم استریل پوشیده شده و بوسیله کش و یا نخ محکم می شود .
ب : یخدان
5 ـ 1 ـ 2 ـ نمونه گیری از شیر و یا پمپ آب
الف : بمنظور بدست آوردن یک نمونه نمایانگر خصوصیات اصلی منبع آب از شیر و یا پمپ , جریان آب را بمدت یک تا دو دقیقه برقرار کنید . ( لازمست در ابتدا بوسیله شعله گاز و یا چراغ الکلی محل خروج آب را حرارت داد )
ب : کاغذی محافظ و سرپوش بطری نمونه گیری را بطور یکجا با گرفتن کاغذ محافظ از روی بطری بردارید .
ج : بطری را تا حدود 3 الی 4 سانتیمتری لبه آن از آب پر کنید .
د : سرپوش و کاغذ را بجای خود گذاشته و پس از محکم کردن بطری را درون یخدان قرار دهید .
5 ـ 1 ـ 3 ـ نمونه گیری از چشمه : مطابق روش فوق رفتار کرده و دهانه بطری را در زیر آب چشمه در محلی که آب آن بپائین ریخته می شود بدقت طوری بگیرد که مشابه برداشتن آب از شیر باشد .
5 ـ 1 ـ 4 ـ نمونه گیری از چاههای سرباز کم عمق :
الف : هنگام نمونه گیری از چاه و یا یک منبع سرباز کم عمق , در پوش بطری را طبق روش بیان شده قبلی برداشته و بطری را واژگونه طوری در آب فرو برید که در عمق 25 تا 40 سانتیمتری سطح آب قرار گیرد .
ب : بطری را بآرامی طوری کج کنید که دهانه و گردن آن بسمت بالا قرار گیرد و در حین پرشدن از آب آنرا در جهت مخالف خود را بطور افقی حرکت دهید .
ج : چنانکه آب دارای جریان باشد , دهانه بطری را متستقیمأ در مقابل آب قرار دهید .
د : بطری را از آب خارج کرده و مقداری از آب آنرا خالی نمائید بطوریکه سطح آب به 3 الی 4 سانتیمتری لبه برسد .
ه : بطری نمونه را درون یخدان قرار دهید .
5 ـ 2 ـ روش نمونه گیری از رودخانه , استخر , مرداب و پلاژ : جمع آوری نمونه معمولا از کنار منبع آب و یا از روی پل و یا کمک قایق های کوچک انجام می گیرد و بدلیل فاصله بین منبع آب و نمونه گیر معمولا از وسایل مخصوص باید استفاده شود .
5 ـ 2 ـ 1 ـ وسایل مورد نیاز :
الف : بطری دهان گشاد شیشه ای و یا پلاستیکی با ویژگیهای بیان شده در بند (5 ـ 1 ـ 1 ـ الف .)
ب : وسیله نمونه گیری 1
ج : یخدان :
5 ـ 2 ـ 2 ـ جمع آوری نمونه :
الف : چنانکه نمونه ها به کمک قایق جمع آوری می شود , آنرا جدا از جریان آب ایجاد شده در کنار قایق بردارید .
ب : پوشش محافظ و درپوش بطری را یکجا برداشته و با دقت بر روی سطح محکمی قرار دهید .
ج : بطری نمونه گیری را در داخل وسیله نمونه برداری بطور واژگون در حالی که دهانه آن رو به پائین است بگذارید .
د : وسیله نمونه گیری را عمود بر سطح آب نگاهداشته و بسرعت در عمق مورد نظر فرو برید ( نیم متر , یک متر و یا 1/5 متر ) سپس با کشیدن دسته وسیله نمونه گیری بطری را معکوس و نمونه را جمع آوری کنید .
ه : وسیله نمونه گیری را از آب خارج و بطری را از درون آن برداشته و مقداری از آب آنرا خالی کنید تا سطح آب درون بطری به 3 الی 4 سانتیمتری لبه برسد .
و : درپوش و پوشش محافظ را بجای خود گذارده و پس از محکم کردن برچسب بزنید .
ز : بطری نمونه را در یخدان قرار دهید .
نمونه گیری از آبهای عمیق و دریاچه .
روش مشروحه در زیر مقدار 800 میلی لیتر نمونه را با تفاوتهای 5 متری و یا کمتر از عمق مورد نظر جمع آوری می نماید که در این روش از یک قایق نسبتأ بزرگ بعنوان پایگاه نمونه گیری و کابل فلزی با طول کافی و یک جرثقیل برای انتقال نمونه استفاده می شود .
وسایل مورد نیاز :
الف : قایق مجهز به جرثقیل دستی و یا موتوری که طول کابل را به متر مشخص نماید ( یا کابل نشان دار باشد ) و کابل سیمی با قطر 0/25 سانتیمتر به بالا بسته به طول کابل که در انتهای آن یک وزنه 25 تا 50 کیلوگرمی آویزان است .
ب : حبابهای استریلیزه شده و شماره دار به حجم یک لیتر
ج : نگهدارنده بطری
د : پمپ خلاء
ه : گیره لوله لاستیکی غیر فنری
و: یخدان
جمع آوری نمونه :
الف : لنگر قایق را بیاندازید :
ب : نمونه گیری باید در محلی انجام پذیرد که آب آن قسمت بوسیله حرکت قایق مفشوش نگردیده است .
ج : با بکار انداختن پمپ خلاء از طریق لوله لاستیکی پمپ انتهائی , حباب نمونه گیری را تا حد امکان تخلیه کرده و سپس لوله لاستیکی را توسط گیره مسدود نمایند .
د : حباب نمونه گیری را در نگهدارنده آن قرار داده و وزنه های کنترل کننده سربی و یا برنجی را وصل نمایند .
ه : حباب را به کابل متصل کرده و از کناره قایق به عمق موردنظر بفرستید .
و : پس از طی زمان پنج دقیقه جهت تثبیت شرایط معمول در محل نمونه گیری وزنه کنترلی را رها نمائید تا با برخورد به ماشه وزنه های کنترل کننده حباب , باعث رهائی آن و در نتیجه چرخیدن و شکستن لوله شیشه ای ته بسته شده و لوله جمع آوری در فاصله 25 تا 35 سانتیمتری کابل شروع به جمع آوری نمونه نمایند .
ز : کابل را بسته به عمق مورد نمونه گیری پس از گذشت زمان پنج تا ده دقیقه جمع آوری کنید .
ح : حباب نمونه گیری را از نگهدارنده جدا کرده و با گیره , لوله لاستیکی جمع آوری کننده نمونه را ببندید .
ط : شماره حباب و عمق نمونه برداری را ثبت کرده و حباب را در صندوق یخ قرار دهید .
یادآوری : روشهای نمونه گیری دیگری نیز وجود دارند که این عمل را در عمق موردنظر انجام می دهند ولی نکته مشترک آنها باز شدن دریچه حباب و یا بطری نمونه گیری بروشهای مختلف پس از رسیدن به عمق لازم می باشد که بدین طریق تنها آب در آن نقطه جمع آوری می شود .
6 ـ برچسب گذاری
پس از جمع آوری نمونه بر روی بطری باید بشرح زیر برچسب گذاری شود :
6 ـ 1 ـ نام و نام خانوادگی نمونه گیر :
6 ـ 2 ـ محل نمونه گیری ( باجزئیات در حدی که با در دست داشتن این مشخصات فرد دیگری نیز بتواند از همان نقطه نمونه گیری نماید .
6 ـ 3 ـ درجه حرارت آب در نقطه نمونه گیری :
6 ـ 4 ـ زمان نمونه گیری ( ساعت , روز , ماه و سال )
6 ـ 5 ـ موادی که برای نگهداری خصوصیات نمونه تا زمان آزمون به آن اضافه شده است .
1-Reversing Grab Sampler
این وسیله طوری ساخته شده که قادر است ظروف نمونه برداری را 180 درجه حول محوری که از بدنه آن عبور می کند , بچرخاند یعنی جای سر و ته بطری نمونه گیری را تغییر دهد .
مطالب تصادفی:
انتقال آلودگی از مدفن های زباله به سفره های آب زیرزمینی - چهارشنبه چهارم اسفند 1389
تأثیر فاضلاب و پسابهای صنعتی کارخانجات بر آبزیان - چهارشنبه چهارم اسفند 1389
آبیاری مغناطیسی - چهارشنبه چهارم اسفند 1389
تصفيه فاضلاب به روش بركه - چهارشنبه چهارم اسفند 1389
استريل با بخار و زباله سوز - سه شنبه سوم اسفند 1389
نقش تکنولوژی و صنعت در محیط زیست - سه شنبه سوم اسفند 1389
مجموعه کتاب های میکروبیولوژی - سه شنبه سوم اسفند 1389
تخليه فاضلاب صنعتي - سه شنبه سوم اسفند 1389
توليد آب شيرين - سه شنبه سوم اسفند 1389
تاریخچه ی تصفیه ی فاضلاب - سه شنبه سوم اسفند 1389
روش تهیه پرمنگنات پتاسیم - سه شنبه سوم اسفند 1389
بررسی راهکارهای بهسازی و علل خوردگی در مخازن ذخیره و نگهداری - سه شنبه سوم اسفند 1389
مشکلات بوجود آمده از کیفیت آب در شرایط بهره برداری مخازن - سه شنبه سوم اسفند 1389
برخی از کاربردهای رزین ها - سه شنبه سوم اسفند 1389
بروز خوردگی در مخازن آب - سه شنبه سوم اسفند 1389
تجهیزات مبارزه با آلودگی آب در مقابل آلودگی نفتی - سه شنبه سوم اسفند 1389
لوله های بتنی انتقال آب و فاضلاب - دوشنبه دوم اسفند 1389
خطر نوشيدن آب از بطريهاي پلاستيكي - دوشنبه دوم اسفند 1389
اندازه گیری یون كلرید در آب (ولهارد متد ) - دوشنبه دوم اسفند 1389
مشکل H2S در شبکه های فاضلاب - دوشنبه دوم اسفند 1389
انواع دریاچه های تصفیه فاضلاب - دوشنبه دوم اسفند 1389
کاربرد مدل شبکه فاضلاب در جوامع طرحی برای آینده - دوشنبه دوم اسفند 1389
انتخاب پمپ - دوشنبه دوم اسفند 1389
کاربرد گیاهان در تصفیه فاضلاب - یکشنبه یکم اسفند 1389
انواع لخته ها در تصفیه خانه های فاضلاب - یکشنبه یکم اسفند 1389
اندازه گیری سختی آب - یکشنبه یکم اسفند 1389
معرفهای pH - شنبه سی ام بهمن 1389
ضربت قوچ (Water hamer) در تأسیسات و راههای مقابله با آن - شنبه سی ام بهمن 1389
ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎي ﺗﺼﻔﻴﻪ آب وتاسيسات جانبي تصفيهخانههاي آب - شنبه سی ام بهمن 1389
فيلترهاي شني تحت فشار - جمعه بیست و نهم بهمن 1389
ضوابط بهداشتی و ایمنی پرسنل تصفیه خانه های فاضلاب - جمعه بیست و نهم بهمن 1389
خواص فیزیکی آب - جمعه بیست و نهم بهمن 1389
تهیه آب اکسیژنه - پنجشنبه بیست و هشتم بهمن 1389
راهنمای بهره برداری و نگهداری تصفیه خانه های فاضلاب شهری - پنجشنبه بیست و هشتم بهمن 1389
آبهای طبیعی - پنجشنبه بیست و هشتم بهمن 1389
اسيديته آب - چهارشنبه بیست و هفتم بهمن 1389
بهره برداری و نگهداری تصفیهخانههای متعارف آب - چهارشنبه بیست و هفتم بهمن 1389
تصفیه خانه فاضلاب پرکند آباد-مشهد - چهارشنبه بیست و هفتم بهمن 1389
فاجعه زیست محیطی در مجارستان - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
قيد عبارت "آب آشاميدني" الزامي است - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
کاربرد مراحل مختلف تصفیه و مقایسه با تصفيه خانه شماره 1 (جلاليه) - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
دستورالعمل بهره برداری تصفیه خانه جلاليه - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
خصوصيات كيفي آب آشاميدني - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
شاخص هاي ميكروبي آب و واحد های تصفيه آب - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
استفاده از ازن در استخرهای عمومی شنا - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
شناسایی فسفر در آب - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
روشهای متداول تصفیه آب - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
راه های تصفیه آب - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
پهنه بندي سیلاب و مدیریت دشت سيلابی - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
كاربرد GIS در بررسي و مطالعه سيلاب - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
نحوه استاندارد کردن چند محلولهای آزمایشگاهی - سه شنبه چهاردهم دی 1389
آلودگی دریا - سه شنبه چهاردهم دی 1389
بررسی عمومی آلودگی سرب - سه شنبه چهاردهم دی 1389
طبقه بندي كيفيت آب در نظام ساپروبيوسيستم - سه شنبه چهاردهم دی 1389
فاضلاب ها و ضايعات صنعتي - سه شنبه چهاردهم دی 1389
برچسب:
نویسنده: امیرحسین ستوده بیدختی
تاريخ: دوشنبه
21 13 ساعت: 12:0