اثرات تنش آب بر رشد گیاه

تنش آب یا کمبود آب به شرایطی اطلاق می گردد که در آن سلول ها و بافت هادر وضعیتی قرار گرفته اند که آماس یا تورژسانس آنها کامل نیست. تنش آب برهر یک از جنبه های رشد مؤثر بوده و موجب تغییرات آناتومی، مرفولوژی،فیزیولوژی و بیوشیمیائی می گردد.
برخی از این اثرات مربوط به کاهش آماس، بعضی مربوط به کاهش پتانسیل آب وشاید برخی از آنها مربوط به کاهش پتانسیل اسمتیک در گیاه باشد. واضح استکه تنش طولانی آب موجب کاهش اندازه ی گیاه می شود. گرچه کاهش آماس سلولمهمترین عامل کوچک ماندن اندازه ی گیاه است. ولی تنش آب تقریبا بر هرفرآیندی از گیاه مؤثر بوده و علاوه بر آماس عوامل دیگری نیز دخالت دارند.فشار آماس در سلول های در حال رشد کم است، ولی برای اتساع سلول ها بهحداقلی از فشار اماسی نیاز می باشد. آماس از نظر باز و بسته شدن روزنه ها،رشد برگ ها، گلها و حرکات مختلف اندامک های گیاه نیز حائز اهمیت است. ازطرف دیگر فرآیندهای آنزیمی نیز محتملا بطور مستقیم با پتانسیل آب کنترل میشوند. گاهی اوقات این سوال پیش می آید که آیا کاهش پتانسیل آب می تواندساختمان پروتئین ها را به حدی تغییر دهد که بر عمل آنزیم ها مؤثر واقعگردد. به هر حال کمبود آب به مقدار چند بار موجب تغییر متابولیسمکربوهیدرات ها و ازت شده و روشن ترین دلیل آن این است که تغییر ساختمانپروتئین ها در اثر کاهش پتانسیل آب بر فعالیت آنزیم ها مؤثر واقع می گردد.اثر احتمالی دیگر مختل نمودن ساختمان ظریف سلول و منحرف نمودن مواد غذائیاز مسیر متابولیکی طبیعی خود می باشد.

---

تنش آب یا کمبود آب به شرایطی اطلاق می گردد که در آن سلول ها و بافت ها در وضعیتی قرار گرفته اند که آماس یا تورژسانس آنها کامل نیست. تنش آب بر هر یک از جنبه های رشد مؤثر بوده و موجب تغییرات آناتومی، مرفولوژی، فیزیولوژی و بیوشیمیائی می گردد.
برخی از این اثرات مربوط به کاهش آماس، بعضی مربوط به کاهش پتانسیل آب و شاید برخی از آنها مربوط به کاهش پتانسیل اسمتیک در گیاه باشد. واضح است که تنش طولانی آب موجب کاهش اندازه ی گیاه می شود. گرچه کاهش آماس سلول مهمترین عامل کوچک ماندن اندازه ی گیاه است. ولی تنش آب تقریبا بر هر فرآیندی از گیاه مؤثر بوده و علاوه بر آماس عوامل دیگری نیز دخالت دارند. فشار آماس در سلول های در حال رشد کم است، ولی برای اتساع سلول ها به حداقلی از فشار اماسی نیاز می باشد. آماس از نظر باز و بسته شدن روزنه ها، رشد برگ ها، گلها و حرکات مختلف اندامک های گیاه نیز حائز اهمیت است. از طرف دیگر فرآیندهای آنزیمی نیز محتملا بطور مستقیم با پتانسیل آب کنترل می شوند. گاهی اوقات این سوال پیش می آید که آیا کاهش پتانسیل آب می تواند ساختمان پروتئین ها را به حدی تغییر دهد که بر عمل آنزیم ها مؤثر واقع گردد. به هر حال کمبود آب به مقدار چند بار موجب تغییر متابولیسم کربوهیدرات ها و ازت شده و روشن ترین دلیل آن این است که تغییر ساختمان پروتئین ها در اثر کاهش پتانسیل آب بر فعالیت آنزیم ها مؤثر واقع می گردد. اثر احتمالی دیگر مختل نمودن ساختمان ظریف سلول و منحرف نمودن مواد غذائی از مسیر متابولیکی طبیعی خود می باشد. پتانسیل اسمتیک سلول بسیار حائز اهمیت بوده و پروتوپلاسم سلول و اجسام حل شدنی باید از نظر اسمزی بحالت تعادل قرار داشته باشند. بنابراین در سلول هایی که پتانسیل اسمتیک آنها ٢٠- بار است مقدار آب پروتوپلاسم کمتر از سلول هایی است که پتانسیل اسمتیک ١٠- بار دارند. در حالی که اگر در حالت آماس کامل قرار داشته باشند پتانسیل آب هر دوی آنها صفر است. کاهش محصول گیاهان زراعتی از لحاظ کمیت با کاهش پتانسیل اسمتیک شیره ی گیاه مرتبط است. مثلا به ازای هر یک بار کاهش متوسط پتانسیل اسمتیک میزان محصول دانه ی جو ۶٠ کیلوگرم در هکتار و میزان کاه آن ١٠٠٠ کیلوگرم در هکتار تقلیل پیدا می کند.حتی در سبزیجات میزان تقلیل محصول به ازای کاهش هر واحد پتانسیل اسمتیک از این نیز بیشتر است.

معمولا اثر تنش آب بر رشد گیاه تصاعدی است. مثلا با بسته شدن روزنه ها میزان فتوسنتز تقلیل پیدا کرده و تأمین اکسیدکربن نیز تقلیل می یابد. تنش آب همچنین توانایی پروتوپلاسم را برای عمل فتوسنتز کاهش داده و کاهش فتوسنتز باعث می شود جابجایی کربوهیدرات ها و مواد تنظیم کننده رشد تقلیل یافته و اختلال در متابولیسم ازت نیز به کاهش آماس و رشد می افزاید. کاهش رشد باعث کاهش سطوح سنتز کننده ی نور شده و مقدار نسبی کربوهیدرات موجود برای رشد در مقایسه با گیاهانی که تحت تنش قرار نگرفته اند کم می باشد.
به طور کلی صدمات وارده در اثر تنش آب در برخی از مراحل بحرانی مخصوص بیش از مراحل دیگر است. دوره ی بحرانی زمانی است که اندام های زایشی گیاه تشکیل یافته و موقع گرده افشانی و تلقیح فرا می رسد. مثلا تنش شدید آب در مرحله ی تولید ابریشم و کاکل ذرت میزان محصول را به مقدار زیادی کاهش می دهد.

با در نظر گرفتن این حقایق مسلم می شود که اثر تنش آب در مراحل مختلف دوره ی رشد کاملا منفاوت است. مثلا آبیاری چغندر قند در یک نقطه نه تنها محصول را افزایش نمی دهد بلکه میزان قند آن را نیز کاهش می دهد. ولی، آبیاری چغندر در نقطه ی دیگر ممکن است افزایش محصول و مقدار قند را در بر داشته باشد. این اختلاف احتمالا از اینجا ناشی می شود که که کشت چغندر در این دو نقطه متفاوت است. بنابراین اثرات آبیاری و خشکی را در صورتی می توان ارزیابی نمود که بشود تنش آب را در فصل رویش اندازه گیری کرد و مشخص نمود که تنش آب در چه زمانی اتفاق می افتد.

به نقل از رابطه آب و خاک و گیاه چاپ هشتم
قيد عبارت "آب آشاميدني" الزامي است - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
کاربرد مراحل مختلف تصفیه و مقایسه با تصفيه خانه شماره 1 (جلاليه) - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
دستورالعمل بهره برداری تصفیه خانه جلاليه - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
خصوصيات كيفي آب آشاميدني - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
شاخص هاي ميكروبي آب و واحد های تصفيه آب - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
استفاده از ازن در استخرهای عمومی شنا - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
شناسایی فسفر در آب - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
روشهای متداول تصفیه آب - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
راه های تصفیه آب - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
پهنه بندي سیلاب و مدیریت دشت سيلابی - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
كاربرد GIS در بررسي و مطالعه سيلاب - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
حوزه یا حوضه؟!! - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
ساکنين تپه تاريخي هگمتانه از آب لوله کشي استفاده مي کردند - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
مدیریت آب شهری، شعار روز جهانی آب سال 2011 اعلام شد - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
فناوريهای شیرین سازی آب دریا - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
الهام از درختان در ساخت سيستم هاي هيدروليكي - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
باکتري ها و نانوفيلترها؛ چشم انداز آيندۀ فناوري آب پاک - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
نقشه برداري زميني - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
تاريخچه عکس برداري هوايي - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
همه چیز درباره پمپ های آبرسانی - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
نیمرخ های طولی وعرضی - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
پمپ های سری و موازی - سه شنبه بیست و ششم بهمن 1389
معرفي سيستم آبرساني قنات و بررسي احياي آن - دوشنبه بیست و پنجم بهمن 1389
ایمنی در کار: اصول و کاربرد در تصفیه خانه های آب - دوشنبه بیست و پنجم بهمن 1389
مضرات نیترات در آب آشامیدنی و حذف آن توسط فرآیند اسمز معکوس - دوشنبه بیست و پنجم بهمن 1389
سیستم های تصفیه فاضلاب - یکشنبه بیست و چهارم بهمن 1389
آموزش GIS - یکشنبه بیست و چهارم بهمن 1389
اثرات بهداشتي استفاده مجدد از فاضلاب - یکشنبه بیست و چهارم بهمن 1389
بكارگيري اشعه UV در گندزدايي آب شهري - شنبه بیست و سوم بهمن 1389
طراحی نرم افزار آبفا 2007جهت تعیین ماده منعقدکننده - شنبه بیست و سوم بهمن 1389
سيستم تيوب هاي ته نشين كننده براي تصفيه آب - شنبه بیست و سوم بهمن 1389
تصفیه فاضلاب شهری - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
آزمایش جارتست - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
حذف آلودگی های صنعتی از محیط زیست - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
معجزه خورشيد در شيرين كردن آب - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
معماری تخت جمشید - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
بهره برداری از منابع آب - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
آب زیر زمینی و محیط زیست - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
لایه آب دار - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
آلودگی آب های زیر زمینی با فاضلاب - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
فرسایش و رسوب گذاری توسط آب های زیر زمینی - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
سه را برای بهداشتی کردن آب - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
ضرورت مهار آبهایجاری در بحران آب - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
آبهای زیرزمینی - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
کاویتاسیون در سیالات - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
گزارش موردي تهديد رودخانه حبله رود گرمسار بوسيله آلاينده هاي نفتي و… - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
داروهایی از فاضلاب و خاک - جمعه بیست و دوم بهمن 1389
آب های فانتزی - پنجشنبه بیست و یکم بهمن 1389
تصفیه آب با امکانات محدود - پنجشنبه بیست و یکم بهمن 1389
Piping پایپینگ - پنجشنبه بیست و یکم بهمن 1389