استاندارد روش روزمره نمونه گيري آب

استاندارد روش روزمره نمونه گيري آب

1 ـ هدف

هدف از ارائه اين دستورالعمل بيان و چگونگي روشهائي است كه مناسبنمونه گيري روزمره از آب جهت آزمونهاي تجزيه شيميائي , فيزيكي وميكروبيولوژي مي باشد .

2 ـ دامنه كاربرد

2 ـ 1 ـ كاربرد اين روشها فقط در مقياس عمومي و براي آزمونهاي روزمرهكنترلي در جهت شناخت تغييرات ويژگيها آب در رسيدن به حدود بحراني مناسببوده و در موارد داوري و يا مورد خاص كه به دقت عمل بيشتري احتياج داردبايد از استاندارد روش نمونه گيري آب ( استاندارد شماره 2347 ايران )استفاده شود .

2 ـ 2 ـ با حذف سترون كردن ظروف نمونه گيري روشهاي نمونه گيري اين استاندارد در مورد آزمونهاي شيميائي و فيزيكي نيز بكار مي رود .

3 ـ نكات عمومي

3 ـ 1 ـ هدف از نمونه گيري بدست آوردن قسمت كوچكي از آب است كه نمايانگر خصوصيات واقعي منبع اصلي باشد و عوامل مهم آن عبارتند از :

نقاط نمونه گيري , زمان و تناوب نمونه گيري حفظ تركيبات نمونه تا لحظه آزمون

3 ـ 2 ـ در هر روش نمونه گيري قواعد زير بايد بكار رود .

الف ـ نمونه ها بايد نمايانگر وضعيت موجود در نقطه نمونه گيري باشد .

ب ـ حجم نمونه بايد در حدي باشد كه تكرار آزمون به تعداد مورد نظر ميسر گردد .

ج ـ نمونه ها بايد طبق روشي جمع آوري بسته بندي و حمل و نقل شود كهپيش بيني و مراقبت هاي لازم جهت عدم تغيير در تركيبات و خصوصيات ويژه آنتا مرحله اجراي آزمايش صورت پذيرد .

3 ـ 3 ـ نمونه ها را بايد بطور معمول بدون جداكردن ذرات معلق برداشت ودرصورتيكه آب موجود در منبع اصلي داراي مواد كلوئيدي و يا مواد معلق بهمپيوسته باشد . بايد نمونه ها بطور نسبي نمايانگر اين مواد نيز باشد .

---

استاندارد روش روزمره نمونه گيري آب

1 ـ هدف

هدف از ارائه اين دستورالعمل بيان و چگونگي روشهائي است كه مناسب نمونه گيري روزمره از آب جهت آزمونهاي تجزيه شيميائي , فيزيكي و ميكروبيولوژي مي باشد .

2 ـ دامنه كاربرد

2 ـ 1 ـ كاربرد اين روشها فقط در مقياس عمومي و براي آزمونهاي روزمره كنترلي در جهت شناخت تغييرات ويژگيها آب در رسيدن به حدود بحراني مناسب بوده و در موارد داوري و يا مورد خاص كه به دقت عمل بيشتري احتياج دارد بايد از استاندارد روش نمونه گيري آب ( استاندارد شماره 2347 ايران ) استفاده شود .

2 ـ 2 ـ با حذف سترون كردن ظروف نمونه گيري روشهاي نمونه گيري اين استاندارد در مورد آزمونهاي شيميائي و فيزيكي نيز بكار مي رود .

3 ـ نكات عمومي

3 ـ 1 ـ هدف از نمونه گيري بدست آوردن قسمت كوچكي از آب است كه نمايانگر خصوصيات واقعي منبع اصلي باشد و عوامل مهم آن عبارتند از :

نقاط نمونه گيري , زمان و تناوب نمونه گيري حفظ تركيبات نمونه تا لحظه آزمون

3 ـ 2 ـ در هر روش نمونه گيري قواعد زير بايد بكار رود .

الف ـ نمونه ها بايد نمايانگر وضعيت موجود در نقطه نمونه گيري باشد .

ب ـ حجم نمونه بايد در حدي باشد كه تكرار آزمون به تعداد مورد نظر ميسر گردد .

ج ـ نمونه ها بايد طبق روشي جمع آوري بسته بندي و حمل و نقل شود كه پيش بيني و مراقبت هاي لازم جهت عدم تغيير در تركيبات و خصوصيات ويژه آن تا مرحله اجراي آزمايش صورت پذيرد .

3 ـ 3 ـ نمونه ها را بايد بطور معمول بدون جداكردن ذرات معلق برداشت و درصورتيكه آب موجود در منبع اصلي داراي مواد كلوئيدي و يا مواد معلق بهم پيوسته باشد . بايد نمونه ها بطور نسبي نمايانگر اين مواد نيز باشد .

4 ـ ظروف حمل نمونه

اين ظروف بايد از نوع پلاستيك خشك ( پلي اتيلن ) و يا شيشه اي باشد كه بدليل نشكن بودن ظروف پلي اتيلن معمولا به نوع شيشه اي برتري دارد . ولي در مورد نمونه هائي كه داراي تركيباتي مانند فسفر است در غلظت هاي بالا بايد از نوع شيشه اي استفاده نمود . ( نوع ظرف زمان نگهداري و شرايط آن در جدول شماره يك جهت هر آزمون بيان شده است .)

4 ـ 1 ـ ظروف پلي اتيلن را در محلول 5 درصد يد در محلول 8درصد يدور پتاسيم بمدت يك هفته قرار دهيد تا بصورت غير فعال درآيد .

4 ـ 2 ـ ظروف شيشه اي را نيز بمدت 8 روز در محلول %5درصد اسيد فلوئوريك قرار دهيد .

4 ـ 3 ـ در جمع آوري نمونه براي آزمون هاي باكتريولوژي لازم است ظروف حمل نمونه در ابتدا سترون شده و سپس بكار رود . و اينگونه نمونه ها بايد بفوريت مورد آزمون قرار گيرد و در غير اينصورت با قرار دادن نمونه ها در محل تاريك و درون يخ مسائلي مانند تكثير و يا ازميان رفتن خصوصيات ميكروبيولوژي تا حدود 24 ساعت پس از جمع آوري بحداقل مي رسد .

ولي در هر صورت اولويت دارد تا شش ساعت اوليه آزمايش گردد .

4 ـ 4 ـ در هنگام نمونه گيري از آبهاي كلردار بايد چند قطره از محلول ده درصد تيوسولفات نيز به ظرف نمونه گيري اضافه نمود .

5 ـ روشهاي نمونه گيري

5 ـ 1 ـ روش نمونه گيري از آبهاي زير زميني

5 ـ 1 ـ 1 ـ وسائل مورد نياز

الف : بطري دهان گشاد شيشه اي و يا پلاستيكي ساخته شده از مواد غير سمي به حجم 200 تا 500 ميلي ليتر كه قبلا استريل شده و درپوش آن از نوع پيچي و يا توپي بوده و اين درپوش نيز بوسيله ورقه آلومينيومي و يا كاغذي ضخيم استريل پوشيده شده و بوسيله كش و يا نخ محكم مي شود .

ب : يخدان

5 ـ 1 ـ 2 ـ نمونه گيري از شير و يا پمپ آب

الف : بمنظور بدست آوردن يك نمونه نمايانگر خصوصيات اصلي منبع آب از شير و يا پمپ , جريان آب را بمدت يك تا دو دقيقه برقرار كنيد . ( لازمست در ابتدا بوسيله شعله گاز و يا چراغ الكلي محل خروج آب را حرارت داد )

ب : كاغذي محافظ و سرپوش بطري نمونه گيري را بطور يكجا با گرفتن كاغذ محافظ از روي بطري برداريد .

ج : بطري را تا حدود 3 الي 4 سانتيمتري لبه آن از آب پر كنيد .

د : سرپوش و كاغذ را بجاي خود گذاشته و پس از محكم كردن بطري را درون يخدان قرار دهيد .

5 ـ 1 ـ 3 ـ نمونه گيري از چشمه : مطابق روش فوق رفتار كرده و دهانه بطري را در زير آب چشمه در محلي كه آب آن بپائين ريخته مي شود بدقت طوري بگيرد كه مشابه برداشتن آب از شير باشد .

5 ـ 1 ـ 4 ـ نمونه گيري از چاههاي سرباز كم عمق :

الف : هنگام نمونه گيري از چاه و يا يك منبع سرباز كم عمق , در پوش بطري را طبق روش بيان شده قبلي برداشته و بطري را واژگونه طوري در آب فرو بريد كه در عمق 25 تا 40سانتيمتري سطح آب قرار گيرد .

ب : بطري را بآرامي طوري كج كنيد كه دهانه و گردن آن بسمت بالا قرار گيرد و در حين پرشدن از آب آنرا در جهت مخالف خود را بطور افقي حركت دهيد .

ج : چنانكه آب داراي جريان باشد , دهانه بطري را متستقيمأ در مقابل آب قرار دهيد .

د : بطري را از آب خارج كرده و مقداري از آب آنرا خالي نمائيد بطوريكه سطح آب به 3 الي 4 سانتيمتري لبه برسد .

ه : بطري نمونه را درون يخدان قرار دهيد .

5 ـ 2 ـ روش نمونه گيري از رودخانه , استخر , مرداب و پلاژ : جمع آوري نمونه معمولا از كنار منبع آب و يا از روي پل و يا كمك قايق هاي كوچك انجام مي گيرد و بدليل فاصله بين منبع آب و نمونه گير معمولا از وسايل مخصوص بايد استفاده شود .

5 ـ 2 ـ 1 ـ وسايل مورد نياز :

الف : بطري دهان گشاد شيشه اي و يا پلاستيكي با ويژگيهاي بيان شده در بند (5 ـ 1 ـ 1 ـ الف .)

ب : وسيله نمونه گيري 1



ج : يخدان :

5 ـ 2 ـ 2 ـ جمع آوري نمونه :

الف : چنانكه نمونه ها به كمك قايق جمع آوري مي شود , آنرا جدا از جريان آب ايجاد شده در كنار قايق برداريد .

ب : پوشش محافظ و درپوش بطري را يكجا برداشته و با دقت بر روي سطح محكمي قرار دهيد .

ج : بطري نمونه گيري را در داخل وسيله نمونه برداري بطور واژگون در حالي كه دهانه آن رو به پائين است بگذاريد .

د : وسيله نمونه گيري را عمود بر سطح آب نگاهداشته و بسرعت در عمق مورد نظر فرو بريد ( نيم متر , يك متر و يا1/5 متر ) سپس با كشيدن دسته وسيله نمونه گيري بطري را معكوس و نمونه را جمع آوري كنيد .

ه : وسيله نمونه گيري را از آب خارج و بطري را از درون آن برداشته و مقداري از آب آنرا خالي كنيد تا سطح آب درون بطري به 3 الي 4 سانتيمتري لبه برسد .

و : درپوش و پوشش محافظ را بجاي خود گذارده و پس از محكم كردن برچسب بزنيد .

ز : بطري نمونه را در يخدان قرار دهيد .

نمونه گيري از آبهاي عميق و درياچه .

روش مشروحه در زير مقدار 800 ميلي ليتر نمونه را با تفاوتهاي 5 متري و يا كمتر از عمق مورد نظر جمع آوري مي نمايد كه در اين روش از يك قايق نسبتأ بزرگ بعنوان پايگاه نمونه گيري و كابل فلزي با طول كافي و يك جرثقيل براي انتقال نمونه استفاده مي شود .

وسايل مورد نياز :

الف : قايق مجهز به جرثقيل دستي و يا موتوري كه طول كابل را به متر مشخص نمايد ( يا كابل نشان دار باشد ) و كابل سيمي با قطر 0/25 سانتيمتر به بالا بسته به طول كابل كه در انتهاي آن يك وزنه 25 تا 50 كيلوگرمي آويزان است .

ب : حبابهاي استريليزه شده و شماره دار به حجم يك ليتر

ج : نگهدارنده بطري

د : پمپ خلاء

ه : گيره لوله لاستيكي غير فنري

و: يخدان

جمع آوري نمونه :

الف : لنگر قايق را بياندازيد :

ب : نمونه گيري بايد در محلي انجام پذيرد كه آب آن قسمت بوسيله حركت قايق مفشوش نگرديده است .

ج : با بكار انداختن پمپ خلاء از طريق لوله لاستيكي پمپ انتهائي , حباب نمونه گيري را تا حد امكان تخليه كرده و سپس لوله لاستيكي را توسط گيره مسدود نمايند .

د : حباب نمونه گيري را در نگهدارنده آن قرار داده و وزنه هاي كنترل كننده سربي و يا برنجي را وصل نمايند .

ه : حباب را به كابل متصل كرده و از كناره قايق به عمق موردنظر بفرستيد .

و : پس از طي زمان پنج دقيقه جهت تثبيت شرايط معمول در محل نمونه گيري وزنه كنترلي را رها نمائيد تا با برخورد به ماشه وزنه هاي كنترل كننده حباب , باعث رهائي آن و در نتيجه چرخيدن و شكستن لوله شيشه اي ته بسته شده و لوله جمع آوري در فاصله 25 تا 35 سانتيمتري كابل شروع به جمع آوري نمونه نمايند .

ز : كابل را بسته به عمق مورد نمونه گيري پس از گذشت زمان پنج تا ده دقيقه جمع آوري كنيد .

ح : حباب نمونه گيري را از نگهدارنده جدا كرده و با گيره , لوله لاستيكي جمع آوري كننده نمونه را ببنديد .

ط : شماره حباب و عمق نمونه برداري را ثبت كرده و حباب را در صندوق يخ قرار دهيد .

يادآوري : روشهاي نمونه گيري ديگري نيز وجود دارند كه اين عمل را در عمق موردنظر انجام مي دهند ولي نكته مشترك آنها باز شدن دريچه حباب و يا بطري نمونه گيري بروشهاي مختلف پس از رسيدن به عمق لازم مي باشد كه بدين طريق تنها آب در آن نقطه جمع آوري مي شود .

6 ـ برچسب گذاري

پس از جمع آوري نمونه بر روي بطري بايد بشرح زير برچسب گذاري شود :

6 ـ 1 ـ نام و نام خانوادگي نمونه گير :

6 ـ 2 ـ محل نمونه گيري ( باجزئيات در حدي كه با در دست داشتن اين مشخصات فرد ديگري نيز بتواند از همان نقطه نمونه گيري نمايد .

6 ـ 3 ـ درجه حرارت آب در نقطه نمونه گيري :

6 ـ 4 ـ زمان نمونه گيري ( ساعت , روز , ماه و سال )

6 ـ 5 ـ موادي كه براي نگهداري خصوصيات نمونه تا زمان آزمون به آن اضافه شده است .



شماره استاندارد ۲۳۴8
آجـر - پنجشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1390
بتن - پنجشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1390
محافظت از پي منشاء ، پيشرفت و توسعه آن - پنجشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1390
مقاومت مصالح - پنجشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1390
حفظ کيفيت منابع آب - پنجشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1390
انتخاب فرآيند مناسب جهت تصفيه آب - پنجشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1390
مزایا استفاده ازغشاءها - پنجشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1390
واحد تصفیه پساب پتروشيمي فجر - پنجشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1390
ستونهای جذب سطحی - پنجشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1390
مفاهيم تصفيه آب و پساب - چهارشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1390
مطالعه سیالات درگیر - چهارشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1390
مراحل پی سازی - یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1390
پروتوزوئرها - یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1390
شبکه جمع آوری فاضلاب - یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1390
منابع آب هاي زيرزميني - یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1390
انعقاد و لخته سازی - یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1390
تصفيه فوري آب - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
تصفيه دوزيستي به كمك محيط زيست مي آيد - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
نوعي جاذب جديد براي تصفيه فاضلاب - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
سيستم جديد تصفيه آب - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
تصفیه خانه های قارچی شکل که با تكيه بر نور خورشيد فاضلاب شهري را تصفيه ميكنند - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
تصفيه فاضلاب خانگي در منازل و ساختمانهاي شهري - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
تصفيه پساب هاي نساجي با گياه آزولا - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
نحوه تصفیه آب و پساب صنعتی در پتروشیمی مبین - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
آنالیز ابعادی (دیمانسیونی) - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
قدیمی ترین سازه آبی جهان - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
جریان آب زیرزمینی و تخلیه طبیعی آب - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
خصوصیات کلی آب دریا - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
مراحل طراحی سیستم های آبیاری - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
هیدروفلوم (Hydroflume) چیست؟ - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
اهمیت زهکشی و استفاده بهینه از آب - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
بتن کانال های آب و فاضلاب - جمعه بیست و سوم اردیبهشت 1390
سختي گيری - سه شنبه بیستم اردیبهشت 1390
قليايت زدایی - سه شنبه بیستم اردیبهشت 1390
هوازدا - سه شنبه بیستم اردیبهشت 1390
کلرزنی - سه شنبه بیستم اردیبهشت 1390
انواع صافی ها - سه شنبه بیستم اردیبهشت 1390
زلال سازی - سه شنبه بیستم اردیبهشت 1390
مشکلات سيستم هاي خنک کننده - سه شنبه بیستم اردیبهشت 1390
نگهداري و راهبري دستگاههاي اسمز معکوس - سه شنبه بیستم اردیبهشت 1390
سیالات - شنبه هفدهم اردیبهشت 1390
مخازن انباره ها - جمعه شانزدهم اردیبهشت 1390
صافي ها و فيلترها - جمعه شانزدهم اردیبهشت 1390
تصفيه مصنوعي فاضلاب - جمعه شانزدهم اردیبهشت 1390
اصول تصفيه آب - جمعه شانزدهم اردیبهشت 1390
پديده کاويتاسيون در پمپهای گريز از مرکز - پنجشنبه پانزدهم اردیبهشت 1390
میکروب شناسی خاک - پنجشنبه پانزدهم اردیبهشت 1390
کنترل کیفی و کالیبراسیون لوپ میکروب شناسی - پنجشنبه پانزدهم اردیبهشت 1390
اندازه گیری راندمان و هد پمپ - پنجشنبه پانزدهم اردیبهشت 1390
مصارف و کاربرد های زئولیت ها - پنجشنبه پانزدهم اردیبهشت 1390
خواص آب - جمعه ششم اسفند 1389
تعیین مقدار اکسیژن محلول(DO) - جمعه ششم اسفند 1389
سيستم هاي مهندسي تصفيه فاضلاب - پنجشنبه پنجم اسفند 1389
نیترات بیش از حد مجاز در آب سرطانزا است - پنجشنبه پنجم اسفند 1389
تیتراسیون PH متری اسید و باز قوی - پنجشنبه پنجم اسفند 1389
روز مهندسی - پنجشنبه پنجم اسفند 1389
تیتراسیون های اكسایش كاهش (یدومتری) - چهارشنبه چهارم اسفند 1389
استفاده از پرمنگنات پتاسیم جهت گندزدایی آب - چهارشنبه چهارم اسفند 1389
انواع روش تصفيه آب خانگي - چهارشنبه چهارم اسفند 1389
بن ماری - چهارشنبه چهارم اسفند 1389
پیشرفت بزرگ در تولید نانو میله های تصفیه کننده - چهارشنبه چهارم اسفند 1389
نانوفناوری و فاضلاب - چهارشنبه چهارم اسفند 1389